27 januari 2020

7 redenen om circulair en duurzaam in te kopen aan de hand van MKI

De milieukostenindicator (MKI) is een geschikt instrument om duurzaamheid mee te nemen in aanbestedingen. De MKI wordt berekend op basis van een levenscyclusanalyse (LCA). Dit is een internationaal wetenschappelijk erkende methode om milieuprestaties te kwantificeren. De MKI wordt als criterium steeds vaker gebruikt bij duurzaam en circulair inkopen. Onze LCA-expert Kamiel Jansen noemt zeven redenen waarom opdrachtgevers de MKI mee zouden moeten nemen als gunningsvoordeelcriterium.

1.  MKI stuurt de hele keten aan op verduurzaming

De milieukostenindicator maakt inzichtelijk wat de milieu-impact is over de hele keten. Dit kan voor een materiaal, een product of project in kaart worden gebracht. De MKI kan verandering in het systeem stimuleren. In de gehele keten vindt een stimulans tot verbetering plaats. Alle inspanningen voor verduurzaming in het proces worden dus meegenomen, bijvoorbeeld door:

  • de keuze voor duurzame (onder andere biobased of gerecyclede) grondstoffen;
  • transportmiddelen en transportafstanden van de grondstoffen te optimaliseren;
  • het energie- en waterverbruik van het productieproces te reduceren;
  • slim ontwerp waardoor er minder materialen en producten nodig zijn;
  • afval van de productie en bouwfase te reduceren;
  • hoogwaardig hergebruik/recycling aan het einde van de levensduur te garanderen.

De MKI stimuleert inschrijvers om met een zo duurzaam mogelijk voorstel te komen om het maximale voordeel te behalen bij de inschrijving. De aannemer wordt daarmee een ketenregisseur en stimuleert zijn ketenpartners (onderaannemers, leveranciers, transportbedrijven, etc.) om hun processen te verduurzamen. 

2.  MKI houdt rekening met een breed scala aan milieueffecten

De MKI neemt in totaal 11 milieueffecten mee en zorgt daarmee voor een compleet beeld van de daadwerkelijke milieu-impact. In totaal wordt er gekeken naar duizenden emissies en de uitputting van grondstoffen, die worden teruggerekend naar 11 milieueffecten. Het bekendste milieueffect is de opwarming van de aarde (o.a. de emissies van CO2 en methaan). Maar ook andere milieueffecten worden meegenomen, zoals het nu actuele eutrofiëring (o.a. de emissies van NOx en ammoniak), de uitputting van fossielbrandstoffen en de toxiciteit voor mens en ecosystemen. 

3.  Gemakkelijk te toetsen

Voor het opstellen van LCA’s zijn in Nederland heldere afspraken gemaakt. Deze afspraken staan in de bepalingsmethode en het daarbij horende toetsingsprotocol. Indien de LCA’s zijn geverifieerd door een onafhankelijke en erkende LCA-deskundige zijn de MKI-waarden objectief en is de uiteindelijke waarde vergelijkbaar met de andere inzendingen. Hierdoor hoeft de opdrachtgever slechts één waarde te controleren en zijn de inzendingen relatief makkelijk te vergelijken en te controleren. Uitvragen op MKI kan daarom (kosten)efficiënt worden uitgevoerd door de opdrachtgever.

Omdat er op basis van de MKI prestatie afspraken worden gemaakt tussen opdrachtgever en de aanbiedende partijen, kan deze  milieuprestatie ook tijdens het werk objectief worden beoordeeld en worden gehandhaafd.

4.  Transparant uitvragen

Doordat de MKI-score kwantitatief is kan de beoordeling door de opdrachtgevers transparant plaatsvinden. Op de manier is het voor alle partijen duidelijk waarop ze kunnen innoveren en hoe dit beoordeeld gaat worden. 

5.  MKI beperkt de markt niet, maar stimuleert deze juist

Wanneer gebruik gemaakt wordt van MKI in aanbestedingen, hoeven geen concrete maatregelen te worden opgelegd. Er wordt namelijk besloten aan de hand van de milieu-impact over de gehele keten. Hierdoor worden technieken en inschrijvers dus niet bij voorbaat uitgesloten. Dit biedt alle partijen de kans om hun milieu-impact te verbeteren.

6.  Overzichtelijke kosten voor de inschrijvers

Een LCA is vijf jaar geldig en is zeer bruikbaar voor aanbestedingen. Hierdoor blijven de kosten voor een product (mits het niet verandert) beperkt tot eens in de vijf jaar. Bovendien zijn de kosten voor het opstellen van LCA’s en DuboCalc berekeningen, door vooruitgang van automatiseringen, sterk in prijs gedaald in vergelijking tot de laatste jaren. Dit houdt de kosten voor inschrijvende partijen overzichtelijk en relatief beperkt.

7.  Veel partijen gingen u voor

Onder meer Rijkswaterstaat en ProRail gebruiken de MKI (met DuboCalc) voor het merendeel van hun uitvragen. Een lijst met voorbeeld projecten is te vinden op: https://www.dubocalc.nl/voorbeeld-projecten/. Ook wordt de MKI voor een producttype regelmatig gebruikt door gemeenten. Lees hier meer over de gemeente Rotterdam die de bestratingsindustrie uitdaagt om te verduurzamen.

Aan de slag!

Primum heeft veel ervaring met het berekenen van de MKI en het opstellen van de LCA’s. We kunnen ondersteuning bieden bij de beste inpassing van MKI binnen de bestaande duurzaamheidsvisie en -strategie van bedrijven. We adviseren ook heel graag uitvragende partijen over het toepassen van de MKI en DuboCalc in aanbestedingen. Dus bent jij opdrachtgever en geïnteresseerd in MKI als succesinstrument? Of ben jij opdrachtnemer en wil jij meer weten over wat MKI’s voor jou gaan betekenen? Neem dan gerust contact op met onze deskundige Kamiel Jansen.