2 mei 2016

BLOG LEVENSKWALITEIT DEEL 2

Aspecten van levenskwaliteit

In de vorige blog is de relatie tussen levenskwaliteit en duurzaamheid besproken, met aandacht voor de verdeling over de sociale, economische en milieu dimensie van de ‘triple bottom line’. De vraag die in deze blog centraal zal staan is: wat zijn de verschillende aspecten van levenskwaliteit en hoe relateren deze zich aan de dimensies van duurzaamheid? De aspecten van levenskwaliteit die wij onderscheiden, gebaseerd op bestaand onderzoek van onder andere de Commissie Stiglitz en het Sociaal Cultureel Planbureau [1] [2] zijn:

Gezondheid

Gezondheid wordt gezien als basis kenmerk dat effect heeft op de lengte en kwaliteit van leven. Gezonde mensen genieten meer en langer van hun leven, waardoor de impact op levenskwaliteit aanzienlijk is.

Opleiding

Mensen associëren opleiding sterk met levens-evaluaties, daarnaast hebben hoger opgeleiden meestal een betere gezondheid, lagere werkloosheid en meer sociale connecties. [1]

Werk en persoonlijke activiteiten

De manier waarop men zijn tijd indeelt en het soort activiteiten heeft ook invloed op de levenskwaliteit. Zo beïnvloed betaald werk, los van het inkomen dat het genereert, de levenskwaliteit aangezien het zorgt voor identiteit en sociale connecties. Onbetaalde activiteiten, zoals vrije tijd, huishouding en reizen dragen ook bij aan de levenskwaliteit.

Huisvesting

Huisvesting heeft invloed op de sociale uitkomsten van activiteiten, omdat het bijvoorbeeld invloed heeft op de beschikbaarheid van scholing of sportverenigingen.

Politieke participatie

De mogelijkheid tot politieke participatie draagt ook bij aan levenskwaliteit. Enerzijds heeft dit invloed op de intrinsieke motivatie van mensen, waardoor het relateert aan het sociale aspect. Anderzijds heeft het een instrumenteel karakter, zoals het beschikbaar stellen van financieel kapitaal voor belangrijke onderwerpen.

Sociale connecties

Sociale connecties dragen bij aan levenskwaliteit, omdat de meeste plezierige persoonlijke activiteiten betrekking hebben op sociale interactie.

Natuurlijke omgeving

Mensen hebben profijt van natuurlijke diensten zoals schoon water of bebossing voor recreatie. Daarnaast hebben effecten zoals klimaatverandering en (verlies van) biodiversiteit indirect invloed op de gezondheid, en dus levenskwaliteit, van de mensheid.

(On)zekerheid

(On)zekerheid bestaat uit persoonlijke en economische (on)zekerheid. Persoonlijke (on)zekerheid gaat over externe factoren, zoals criminaliteit, ongelukken en natuurrampen, die de fysieke gesteldheid van een persoon risico toebrengen en daarmee invloed hebben op medische en emotionele gesteldheid. Economische (on)zekerheid gaat over de toekomst van materiele condities en bestaat uit een scala van risico’s, waaronder werkloosheid en ouderdom.

Inkomen

In de huidige maatschappij heeft ook inkomen invloed op de kwaliteit van leven die iemand ervaart. Het beïnvloed de mogelijkheden die men heeft om zijn eigen verlangens waar te maken, geeft vertrouwen en beïnvloed omstandigheden zoals huisvesting. Daarnaast kan een gebrek aan inkomen zorgen voor stress, wat de levenskwaliteit van een persoon verlaagd.

Zoals misschien al is opgevallen staan de verschillende aspecten niet los van elkaar, maar is er sprake van onderlinge dwarsverbanden. Zo is er verband tussen iemands opleiding en zijn of haar gezondheid, inkomen en sociale participatie. Daarom zijn de aspecten van levenskwaliteit ook gerelateerd aan verschillende dimensies van duurzaamheid. Zo zorgt werk en persoonlijke activiteiten voor sociale connecties (de sociale dimensie) en inkomen (de economische dimensie), terwijl de natuur (de milieu dimensie) onderdeel kan zijn van activiteiten, zoals een boswandeling of een boottocht. Duidelijk is wel dat de verschillende aspecten van levenskwaliteit relatie hebben tot één of meerdere dimensies van duurzaamheid.

Hoewel op korte termijn de levenskwaliteit ook op een niet duurzame manier verbeterd kan worden, zullen de gevolgen op de lange termijn de levenskwaliteit weer verlagen (zie bijvoorbeeld de toelichting bij de aspecten natuurlijke omgeving en (on)zekerheid). Het is daarom wenselijk om levenskwaliteit op een duurzame manier te bewerkstelligen.

Nu duidelijk is wat levenskwaliteit is en wat de relatie met duurzaamheid is, kan er worden nagedacht over het nemen van maatregelen ten behoeve van levenskwaliteit. Het is hiervoor belangrijk om het effect op levenskwaliteit in kaart te brengen (bijvoorbeeld: in hoeverre draagt de verbetering van luchtkwaliteit bij aan levenskwaliteit), zodat dit helder gecommuniceerd kan worden naar verschillende stakeholders waardoor er draagvlak gecreëerd kan worden. Over enkele weken zullen wij een volgende blog plaatsen waarin een aantal basisvragen besproken zullen worden die van belang zijn voordat daadwerkelijk de impact op levenskwaliteit gemeten kan worden.

Bronnen

[1] Stiglitz, J. E., Sen, A., & Fitoussi, J. (2009). Report by the Commission on the Measurement of Economic Performance and Social Progress (pp. 42–54).
[2]
Sociaal Cultureel Planbureau. (2013). De sociale staat van Nederland 2013 (pp. 279–304).

berend.jpg
Berend Verhulsdonck