29 september 2021

De vergeten stappen van een klimaatbeleid

Een volwaardig klimaatbeleid is meer dan een CO2-footprint en de optelsom van reductiedoelstellingen.  

Als duurzaamheidsadviseurs merken wij dat organisaties voornamelijk hun focus richten op het opstellen van een footprint en reductiedoelstellingen in hun proces tot verduurzaming. Echter, worden vaak twee belangrijke stappen over het hoofd gezien die het slagen of falen van een klimaatbeleid kunnen bepalen. Voor het formuleren van een volwaardig klimaatbeleid is het essentieel om ook (i) een onderliggende visie en (ii) draagvlak te creëren. In deze blog ga ik dieper in op het eerste en in mijn volgende blog vertel ik meer over het belang van het creëren van draagvlak.

Een beetje context

Als adviseur duurzaamheid komen mijn collega’s en ik regelmatig organisaties tegen die “iets” met duurzaamheid willen of moeten doen. Een klein deel ervan begint vanaf nul, maar de meerderheid doet er al “iets” mee en is op zoek naar een manier om hun duurzaamheidsambities een stap verder te brengen.

Sinds het Klimaatakkoord zijn Energie en Klimaat belangrijke thema’s voor ons allemaal geworden en is het opstellen van een klimaatbeleid een doel die veel organisaties gemeen hebben.  Echter, heerst in dit proces nog de opvatting dat het implementeren van een energie-milieumanagementsysteem alles wat nodig is om een klimaatbeleid te bereiken.

Veel focus en inspanningen gaan dan naar het opstellen van een CO2-footprint en het formuleren van reductiedoelstellingen. Resultaat: er ontstaat een "klimaatbeleid".

Missie volbracht? Nee, de missie is pas begonnen!

Een klimaatbeleid maakt een goede start met inzicht in de footprint van de organisatie en de keten. Inzicht is tevens noodzakelijk om doeltreffende doelstellingen te formuleren. Een volwaardig klimaatbeleid bereikt echter veel meer. Het helpt de koers en impact van de organisatie begrijpelijk te maken, voor zowel de organisatie als voor de wereld, en het helpt de juiste mensen aan boord krijgen om die koers en impact waar te maken. Het creëren van een onderliggende visie en draagvlak, maken hier het verschil.

Waarom een visie?

Een visie is niet een mooie zin met een 'belofte' voor de toekomst. Een visie is een compleet verhaal. Een goede visie is de vertaling van het toekomstbeeld dat een organisatie voor zich ziet. In een goede visie vertelt een organisatie waar zij waarde aan hecht en hoe zij daar op een haar manier aan wil bijdragen.

Een klimaatbeleid zonder een onderliggende visie, en een bijbehorende strategie, wordt gefragmenteerd aangepakt in de praktijk. Een organisatie kan een uitgebreid energie-milieumanagementsysteem in werking hebben, maar het blijft een vinkje van één afdeling dat jaar na jaar dient te worden afgestreept. Resultaat: het beleid leeft niet.

Zonder een visie worden vaak reductiedoelstellingen geformuleerd die óf voor de hand liggen óf juist heel ambitieus zijn, maar hetzelfde zijn als dat van vele andere organisaties. Wanneer de visie van te veel organisaties "klimaatneutraal in 2050, in lijn met het Klimaatakkoord” is, hoe kunnen organisaties zich dan vervolgens van elkaar onderscheiden? Wat is dan de unieke bijdrage van elke organisatie?

Meerwaarde

Een eigen verhaal is wat een klimaatbeleid onderscheidend en persoonlijk maakt. Het zorgt voor verbinding tussen zowel verschillende organisatieonderdelen als tussen de medewerkers.

  • Een visie draagt bij aan een gestructureerd besluitvormingsproces en voorkomt fragmentatie.​
  • Doelstellingen op basis van een onderliggende visie verbeteren het onderscheidend vermogen van de organisatie, waarmee herkenbaarheid ontstaat.
  • Een visie geeft ook werk een betekenis die verder gaat dan winstgevendheid, waarmee werknemers een idee krijgen van hoe hun werkzaamheden bijdragen aan een groter, maatschappelijk doel.

Conclusie: een CO2-footprint, reductiedoelstellingen en een energie-milieumanagementsysteem kunnen zijn geen eindbestemming, maar kunnen eerder gezien worden als een springplank naar een volwaardig klimaatbeleid.

Toch volstaat een goede visie niet als mensen er niet achter staan. Een visie moet overtuigen, waarvoor draagvlak gecreëerd moet worden. In mijn volgende blog bespreek ik de belangrijke rol die draagvlak speelt in het opstellen van een volwaardig klimaatbeleid.

___________________

Met de juiste kennis en deskundigheid kan iedere organisatie zelf aan de slag met het formuleren van haar visie. Heeft uw organisatie ondersteuning hierbij nodig, neem dan contact op met een van onze adviseurs.