28 september 2020

Duurzaam renoveren door verder te kijken dan energiebesparing

Afgelopen week is het klimaatactieplan door de Europese Commissie gepresenteerd. Eén van de belangrijkste speerpunten hierin is dat woningen in de komende 10 jaar massaal gerenoveerd moeten worden, zodat ze energiezuiniger worden [1].

Als Primum geloven wij dat deze renovatieopgave zich niet zou moeten beperken tot reductie van energieverbruik. De CO2-impact van woningen gaat namelijk verder dan alleen het energieverbruik van de woning, zoals te zien in onderstaande grafiek. Wij zien kansen om meer klimaatwinst te behalen door de CO2-uitstoot in de hele levenscyclus te reduceren, als duurzaamheid in breder perspectief wordt meegenomen bij renovaties. In deze blog beschrijf ik drie kansen.


Kans 1: duurzame materialen toepassen met een lage milieu impact

De primaire focus bij het renoveren van woningen ligt op het verlagen van het energieverbruik tijdens de gebruiksfase. Dit doen we bijvoorbeeld door woningen beter te isoleren. Hiermee wordt CO2-uitstoot verminderd. Door alleen te focussen op energieverbruik in de gebruiksfase, wordt voorbijgegaan aan de CO2-uitstoot ergens anders in de keten. De productie van nieuwe materialen veroorzaakt namelijk CO2-uitstoot in andere sectoren. Door te kiezen voor duurzame materialen kunnen we CO2-uitstoot van de renovatieopgave nog verder reduceren. 

Een voorbeeld: in onderstaande grafiek vergelijken we vier soorten isolatiematerialen over de gehele levenscyclus. Hieruit wordt duidelijk dat isolatie uit houtvezel of cellulose niet alleen zorgt voor  een energiezuinige woning, maar ook bijdraagt aan het beperken van CO2-uitstoot in de toeleverende sector bouwmaterialen.

 

Kans 2: afval voorkomen door gebruik van natuurlijke materialen

Door ecologisch en biobased te bouwen kunnen we een grote hoeveelheid afval voorkomen. Veel andere niet-natuurlijke materialen belanden na het einde van de levensduur op de afvalberg en/of in de verbrandingsoven. Natuurlijke materialen kunnen bij einde van de levensduur van een product of object teruggegeven worden aan de natuur. In de biologische cyclus worden deze materialen in de natuur afgebroken en opnieuw als grondstof gebruikt. Natuurlijke materialen zijn bovendien vaak snel hernieuwbaar. Dit betekent dat de natuurlijke voorraad in korte tijd weer hersteld. Kortgezegd, door te bouwen met natuurlijke materialen ontstaan milieubaten in plaats van milieulasten.

Een houtvezelplaat is duurzamer dan een gipskartonplaat
Het verschil in CO2-uitstoot in de einde levensduurfase tussen 1 ton houtvezelplaat (-40 kg CO2e) en een gipskartonplaat (2 kg CO2e) is ongeveer 42 kg CO2[2]. Dit verschil komt doordat de mogelijkheden voor terugwinning en recycling van de houtvezelplaat veel van de milieulasten compenseren die ontstaan bij de sloop, afvoer en verwerking van het materiaal. Losmaakbaarheid van de, doorgaans vastgeschroefde of gestuukte, (breekbare) gipsplaten is lastig te realiseren en het is vrijwel onmogelijk om het op productniveau opnieuw in te zetten. Daardoor wordt het materiaal meestal niet hergebruikt, teruggewonnen of gerecycled.

Kans 3: realiseer een gezonder binnenklimaat

We weten dat bepaalde duurzame materialen over specifieke eigenschappen beschikken die zorgen voor een gezonder binnenklimaat van een woning. Veel van de hernieuwbare bouwmaterialen met een plantaardige oorsprong, en geologische materialen zoals leem, hebben van nature namelijk een vochtregulerende werking en brengen geen schade toe. Doordat de materialen vocht bufferen, en daarmee schimmelvorming in koude tijden en oververhitting in warmere tijden tegengegaan, ontstaat een gezonder binnenklimaat.

Dus, laten we verder kijken!

Deze drie voorbeelden laten zien dat het een gemiste kans zou zijn als we de Nederlandse renovatieopgave níet vanuit een bredere thematiek benaderen. De genoemde voorbeelden zijn slechts een greep uit de voordelen die duurzaam bouwen kunnen bieden.

Natuurlijk is het complex. Er zijn uitdagingen om dit te organiseren. Maar die gaan wij niet uit de weg. Wij denken graag mee hoe we die uitdagingen kunnen overkomen.

Ben je ook overtuigd en enthousiast om renoveren vanuit een breder perspectief aan te pakken? Of wil je meer weten over bouwen met natuurlijke materialen? Neem dan contact met ons op!

 


[1] https://nos.nl/artikel/2348185-europees-klimaatplan-strengere-eisen-aan-uitstoot-auto-s-huizen-energiezuiniger.html


[2] Berekening uitgevoerd op basis van geverifieerde Environmental Product Declarations (EPD’s), dit zijn gestandaardiseerde documenten met informatie over de potentiele impact op milieu en gezondheid. EPD’s zijn gebaseerd op levenscyclusanalyses (LCA).

​​​​​

Bij Primum zetten we ons in om de bouwopgaven op een duurzame manier te realiseren. Dit doen wij onder meer door het uitvoeren van Life Cycle Assessments, het opstellen van tools om zelf duurzame materiaalkeuzes te maken en door kwalitatieve adviezen op gebied van circulair en gezond bouwen. Lees meer over onze diensten op onze website.