8 augustus 2019

Energie coöperatie  HuizZON in Huizen

Alle collega’s van Primum hebben een grote passie voor duurzaamheid. In deze serie blogs laten we collega’s aan het woord zodat zij kunnen vertellen hoe ze in hun privéleven duurzaamheid een plek geven. Al eerder verschenen o.a. blogs over geveltuinen, Tiny Forests en het verduurzamen van woningen. Dit keer vertelt Gerben hoe hij in zijn woonplaats Huizen een energie coöperatie heeft opgericht.

Geen zonnepanelen op mijn dak, maar hoe dan wel schone energie opwekken?

‘Ik woon samen met mijn gezin in een oud huis in Huizen, midden in het dorp. We zijn al sinds 2017 van het gas los. De volgende stap was het produceren van schone energie. Zonnepanelen op het dak van onze mooie, oude woning vonden we toen echter geen optie, vanwege het aangezicht (nu denken we hier trouwens anders over, maar dit terzijde). Andere oplossingen zoals zonnepanelendakpannen hebben we onderzocht, maar deze bleken beperkend qua techniek en de hoge kosten. Vandaar dat we toen dachten: ‘Kunnen we daken in de buurt benutten?’

Van idee naar concreet plan

Mijn kinderen zitten op de basisschool. Deze school is gevestigd in een pand van ongeveer 10 jaar oud en had in mijn ogen een geschikt dak voor zonnepanelen. Toen ik op het schoolplein stond te wachten, dacht ik dus 1 en 1 is 3, laten we hier een project van maken! De beheerder van de school is een stichting en toen ik peilde hoe zij tegenover dit idee stonden, waren zij welwillend. Dat is nu 2 à 3 jaar geleden. Vervolgens verwees de school mij door naar de gemeente want de school gebruikt het pand van de gemeente. Daar heb ik een gesprek gehad met de ambtenaar van milieu en met de wethouder en daar heb ik  mijn plan gepresenteerd. Het plan paste prima bij de doelstellingen van de gemeente. De gemeente adviseerde in het gesprek om een organisatie te vormen met meerdere mensen. Hier heb ik het initiatief in genomen. Het verzamelen van mensen was best een uitdaging. Mensen moeten zowel enthousiast  als ook bereid zijn om daadwerkelijk tijd en energie in het project te steken. Ondertussen kwam ik er achter dat het opzetten van een energie coöperatie heel wat voeten in aarde heeft. Denk bijvoorbeeld aan een ledenadministratie bijhouden, een website bouwen en subsidie aanvragen, dus daar zijn veel mensen voor nodig. Terug op het schoolplein heb ik daarom mensen aangesproken en gevraagd of zij betrokken wilden zijn bij de energie coöperatie. Er is nu een bestuur gevormd van vier mensen en ik ben voorzitter. En de penningmeester en het algemene bestuurslid komen daadwerkelijk van het schoolplein!

De start van energie coöperatie HuizZON

De energie coöperatie HuizZON bestaat officieel sinds 30 januari 2019. Het doel van de coöperatie is “Samen schone energie produceren in Huizen”. We hebben in de aanloop naar de oprichting eerst contact gezocht met regionale initiatieven. Via één van hen kwamen we in contact met een adviesorganisatie die hulp biedt bij het oprichten van een energie coöperatie, Zon op Nederland genaamd. Er bleek ook budget nodig te zijn en daarom hebben we de stoute schoenen aangetrokken en zijn we naar de gemeente gestapt om een eenmalige opstartsubsidie aan te vragen. De vorige wethouder stond hier niet voor open, maar de nieuwe gelukkig wel! Nu zijn we bezig met het opzetten van het eerste zonnepanelenproject. Dat is nog best lastig want je hebt te maken met een gebouweigenaar, een gebouwgebruiker, techniek, verzekeringen, het opzetten van een website etc. Het is handig dat we hier een adviseur voor hebben. De school en gemeente hebben in te stemmen met o.a. de gebruikersovereenkomst. Vervolgens moet de constructeur berekenen of het plaatsen van de zonnepanelen ook daadwerkelijk kan. Als dit zo is, dan kunnen we ook echt aan de slag met verdere werving van leden en verkoop van certificaten.

Enthousiasme en uitdagingen

Het geweldige aan dit project is voor mij het gezamenlijke gevoel wat ik ervaar in het bestuur. We willen allemaal dezelfde kant op; een bijdrage leveren aan het opzetten van schone energiebronnen. Het is positief en bijzonder dat we hier allemaal vrijwillig zo veel tijd insteken, ondanks onze drukke banen. Wanneer ik het idee op het schoolplein opper, is het goed om te horen als ouders positief reageren en mee willen doen. We merken echt dat de vraag om, en de behoefte aan, een energie coöperatie aanwezig is. Daar doen we het voor. Ook familie en vrienden zijn direct enthousiast als ik erover vertel, het geeft letterlijk nieuwe energie. Daardoor hou ik het persoonlijk ook vol.

Natuurlijk zijn er ook uitdagingen. Er gebeurt veel op het gebied van de energietransitie, en er zijn bijvoorbeeld ook regionale bewegingen. Het is lastig om dit soort bewegingen en anderen niet teleur te stellen. Zij willen namelijk dat we ook bij hen aanhaken om hun doelstellingen te halen. Er zijn bijvoorbeeld ook regionale doelen om energiecoaches op te leiden en lokaal in te gaan zetten. Dat  vinden we leuk voor in de toekomst, maar nu leggen we de focus op de opstart van de energie coöperatie en het realiseren van ons eerste project.

Een andere uitdaging is dat je – doordat je hiermee bezig bent – ook vaak wordt gevraagd voor andere initiatieven. Dan is het de kunst om toch keuzes te maken en ervoor te zorgen dat je niet overvraagd wordt.

Tips om een energie coöperatie op te zetten

Wanneer je zelf een energie coöperatie wilt opzetten, moet je in ieder geval samen met een team aan de slag gaan; je hebt toch al gauw minstens vier mensen nodig. Maak voor jezelf een plan en informeer in de regio naar bestaande initiatieven voor leerpunten en om te horen hoe hebben zij het aangepakt. Haak aan bij de gemeente en zoek daar steun, zowel organisatorisch als financieel. Blijf enthousiast en verzamel enthousiaste mensen om je heen die bereid zijn om te helpen. Laat je niet beperken door praktische zaken, maar zoek alternatieven. Tot slot: Blijf het er niet over hebben, maar ga aan de slag en het gewoon doen!’