18 juni 2019

Geveltuin: een bescheiden weldoener die er toe doet

Na een kennissessie over ‘natuur inclusief bouwen’ gegeven door een ecoloog van Aveco de Bondt, is het idee ontstaan om deze tekst te schrijven met als doel het illustreren van kleine acties die aan een duurzamere leefomgeving bijdragen, zoals het opzetten van een geveltuin. (Zie ook de blogs van Emma en Esmeralda voor andere huiselijke acties.)

Wonen omgeven door groen

Opgegroeid met een mangoboom in de tuin, met een bloemen zaak als buren (mijn eerst bijbaantje!) en met een moeder die dol is op planten, is het wonen omgeven door groen voor mij een voorwaarde geworden. Maar in steden, waar ruimte schaars of duur is, kan een stadstuin soms niet genoeg zijn. Een geveltuin biedt dan altijd een extra mogelijkheid om wat meer groen thuis én in de stad te hebben. Daarom heb ik vorig jaar mei een geveltuin aangelegd!

Esthetische waarde van een geveltuin

Toch hoeft liefde voor planten niet de enige reden te zijn om een geveltuin aan te leggen. Geveltuinen hebben een grote esthetische waarde en velen kunnen dat beamen. Loop in de lente ter inspiratie even door de straten van de Vogelenbuurt of Wittevrouwen in Utrecht om kleurrijke voorbeelden van geveltuinen te zien. Wat niet iedereen weet is dat geveltuinen nog veel andere rollen hebben. In dit artikel beschrijft de Universiteit van Wageningen 7 redenen waarom groen van toegevoegde waarde in de stad is, bijvoorbeeld voor sociale cohesie, waar ik bij mijn geveltuin ook getuige van ben.

Geveltuinen versterken sociale cohesie

Toen ik vorig jaar de tegels van het trottoir verwijderde om mijn geveltuin te starten, stopten willekeurige voorbijgangers voor een enthousiast gesprek om de actie te complimenteren of om tips te geven. Bijvoorbeeld, dat boomschors voorkomt dat het bodem te snel droogt. Of dat er door twee klimplanten samen te planten, één bladverliezend en de andere niet, je ervoor kunt zorgen dat je ook groen in de winter hebt. En zo heb ik gekozen voor een blauwe regen, die ik trouwens van mijn buurvrouw heb gekregen, en een jasmijn. Eerlijk gezegd, zonder haar zouden al mijn planten al dood zijn gegaan. Als je op vakantie gaat, vooral tijdens een super hete zomer zoals vorig jaar, kunnen buren in de straat je goed mee helpen met het onderhoud (d.w.z. water geven)! Ook zijn er sindsdien andere geveltuinen in de straat ontstaan en blijven volwassenen en kinderen stil staan om de nieuwste bloem te bekijken die net is gaan bloeien. Het is nu even genieten! Stiekem van achter mijn gordijnen zie ik elke dag mensen voorbij komen en een paar stappen terug doen om de geur die ze ruiken te vinden, totdat ze bij de jasmijn komen.

Een geveltuin aanleggen

Maar hoe leg je een geveltuin aan? Of je nu kiest voor een horizontale (op de grond) of verticale (met klimplant) geveltuin, het aanleggen is vrij simpel. Met een beetje spierkracht en een spade zijn de tegels en het zand snel eruit en de (biologische) potgrond erin. Een diepte van 40cm is meestal genoeg. Sommige gemeentes stimuleren deze acties en komen zelf de tegels voor je weg halen. Houd ook buurtacties voor tuinen in de gaten in het voorjaar. In ieder geval is het altijd goed om van te voren te checken of toestemming van de gemeente nodig is en/of er bepaalde regels van toepassing zijn, bijvoorbeeld hoe veel tegels mag je verwijderen. Bij de gemeente Utrecht, vind je hier meer informatie er over.

Stimuleer biodiversiteit

Houd je van planten, maar wat minder van onderhoud? Dan kan je voor winterharde én eventueel wintergroene planten gaan, zo hoef je in principe niet elk jaar opnieuw nieuwe planten te planten. Houd ook rekening met de ligging van jouw huis. Een schaduwliefhebber gaat snel dood op een zonnige plek, en andersom. Houd de geveltuin ook langer het hele jaar mooi door te kiezen voor verschillende maandbloeiers. Met de juiste plantenkeuze kun je bovendien aan de biodiversiteit bijdragen. Onderzoek over de uitsterving van insecten wijst uit dat het écht niet goed gaat met de insecten, terwijl ze van uiterst belang voor bestuiving (dus ook voor mens) zijn. Daarbij is het goed om op te letten dat niet alles wat bloeit geschikt voor insecten is. Voorbeelden van bij- en vlinder vriendelijke planten zijn anemonen, vlinderstruikjes, zonnehoeden, lampenpoetsers of  koninginnenkruid.

Een beter milieu door geveltuinen

Ten slotte dragen geveltuinen ook bij aan een beter milieu in de stad. Van een verbeterde luchtkwaliteit, een lagere temperatuur, en een betere afvoering van regenwater, tot de reductie van het broeikaseffect door de opslag van CO2. Door de grote verharde oppervlaktes zijn steden bijzonder gevoelig voor deze problemen, die door klimaatverandering en toenemende urbanisatie dreigen nog erger te worden.

Mooiere omgeving en hogere economische vastgoedwaarde 

Het aanleggen van een geveltuin lijkt misschien een geringe actie, maar het draagt bij aan welzijn, sociale cohesie, biodiversiteit en het milieu. Was dat niet genoeg, kan een geveltuin ook goed zijn voor jouw portemonnee. Een mooiere omgeving is meer gewild, trekt meer aandacht en interesse, wat zich uiteindelijk in economische vastgoedwaarde vertaalt. Dit zijn allemaal functies van een geveltuin. Wat een efficiënte en succesvolle onderneming noem ik dit! Mocht je al een geveltuin hebben en wil je meer bijdragen, dan kun je nog denken aan groene/blauwe daken, regenwater opvang, maatregelen voor vogels.

Heb je vragen of wil je eens kennismaken met natuurinclusief- of circulair bouwen? Neem dan gerust contact met ons op!