27 februari 2020

Kan ik de wereld veranderen?

Bijna twee jaar geleden haalde ik mijn diploma op bij de Wageningen University and Research. Vorige week woensdagavond keerde ik weer terug. Nu niet meer als student, dit keer gaf ik een presentatie over hoe mijn werkende leven sinds mijn afstuderen is verlopen. Specifiek was mij gevraagd om te reflecteren op de positieve impact die ik denk te maken met mijn werk.

Tijdens de voorbereiding van deze presentatie merkte ik hoe leuk en waardevol het is om hier over na te denken. Ik ben vrij optimistisch ingesteld. Ik geloof dat er een duurzame wereld mogelijk is. En dat we dat stap voor stap in de praktijk kunnen brengen. Er is namelijk altijd een eerste stap die we kunnen maken. En daar komt dan weer een volgende stap uit voort. Zo komen we steeds dichter bij een betere, duurzame wereld. En ik kan hier een bijdrage aan leveren.

Maar ik merkte dat de meeste van de studenten waar ik een presentatie aan gaf niet sterk het gevoel hadden dat ze de wereld konden veranderen. Toen ik de zaal hier naar vroeg staken slecht enkele studenten hun hand op. Maar toen ik vroeg wie zich overweldigd voelt door alle milieu gerelateerde problemen die vandaag de dag in de wereld spelen gingen bijna alle handen in de lucht.

Lessen over impact maken

Daarom wil ik met deze blog ook graag delen hoe ik er hier naar kijk, want twee jaren werken bij Primum heeft mij veel nieuwe inzichten gebracht over impact maken en een bijdrage leveren aan een duurzame wereld. Hieronder lees je meer over de drie belangrijkste lessen die ik hierover in de afgelopen twee jaar heb geleerd.

1. Je bent een individu en onderdeel van een systeem

De studenten waar ik een presentatie aan gaf voelde zich overweldigd door de milieuproblemen in de wereld. Ik hoor ook wel eens van vrienden dat zij hier last van hebben. Zij voelen zich dan een beetje machteloos, omdat ze het idee hebben dat er zo veel gebeurt waar zij geen invloed op hebben. Een gevoel dat veel mensen zullen herkennen, en waar ik ook wel eens last van heb.

Door het Talent Management Programma van Primum leerde ik de “cirkel van invloed” en de “cirkel van betrokkenheid” van Stephen Covey kennen. We zijn nog al eens geneigd om te focussen op de “grote problemen” in de wereld. Problemen die impact op ons hebben, maar die het resultaat zijn van beslissingen waar wij geen rechtstreekse invloed op hebben. Grote landen die uit het Akkoord van Parijs stappen. Grootschalige scheepvaart die het klimaat vervuilt. Dit is onze cirkel van betrokkenheid. Richt je je op deze cirkel, dan verlies je veelal energie en krijg je een gevoel van machteloosheid.

Volgens Stephen Covey kun je je beter richten op de cirkel van invloed. Daarmee zoek je naar zaken waar je wel iets mee kan. Misschien kan je een bijdrage leveren aan een goede uitvoering van het klimaatakkoord in Nederland (zoals ik beschreef in mijn vorige blog over Jong RES). Misschien kan je zelf anders consumeren. Vaak vergroot je hiermee zelfs je invloed. Jouw nieuwe consumeergedrag inspireert misschien wel je omgeving. Een goed uitgevoerd klimaatakkoord in Nederland inspireert misschien wel andere landen. Deze gedachtegang helpt mij vaak om een gevoel van machteloosheid over het milieu te voorkomen, en te zoeken naar een bijdrage die ik wel kan leveren.

 

2.  “Pick your battles”

Toen ik net met mijn masteropleiding begon zei één van de professoren: “pick your battles”. Op dat moment kon ik mij daar eigenlijk helemaal niet in vinden. Ik dacht: “de hele wereld moet veranderen, we kunnen het ons niet veroorloven om sommige problemen maar gewoon te laten voor wat ze zijn”. Maar inmiddels kijk ik hier anders tegen aan. Je aandacht op één ding richten betekent niet dat je andere problemen negeert. Maar vaak kun je beter één ding heel goed doen, in plaats van heel veel dingen tegelijk proberen aan te pakken.

Bij Primum vinden we het heel belangrijk om dingen écht goed aan te pakken en dus om te focussen. Kiezen, en gaan voor de dingen waar je echt een verschil kunt maken. Daarom richten we ons specifiek op “visie en strategie”, “duurzame gebiedsontwikkeling” en “circulair en gezond bouwen”. Ik zie ook dat we bijvoorbeeld op een andere manier met voedsel om zouden moeten gaan als we de overgang naar een duurzame wereld willen realiseren. Maar “voedsel” valt buiten onze 3 focuspunten bij Primum, en daarom richten wij ons daar niet op in de ontwikkeling van onze expertkennis. Andere mensen kunnen dat veel beter. Wij gaan eerst maar eens de gebouwde omgeving verduurzamen.

3.  Elke mislukking brengt je nieuwe kennis

We hebben nog nooit eerder een energietransitie doorgemaakt. Een circulaire economie bestaat nog nergens ter wereld.  We weten niet precies hoe het klimaat er over vijftig jaar uitziet, en hoe we onze omgeving moeten inrichten zodat deze leefbaar blijft. Kortom: we hebben geen enkele ervaring met de verandering naar een duurzame wereld.

Ik zie het zo voor me. We weten waar we naar toe gaan, maar hebben geen kaart van hoe we er kunnen komen. Met elke weg die doodloopt brengen we de weg naar een duurzame wereld daarom beter in kaart. Elke weg die doodloopt, elke mislukking, brengt ons nieuwe kennis en zo dichterbij de manier waarop het wél moet. Ook in mijn werk lopen dingen soms niet helemaal zoals ik hoop. Bijvoorbeeld als je een positieve verandering in gang denkt te zetten, maar de praktijk weerbarstig blijkt en er bijvoorbeeld weinig met je advies wordt gedaan. Op zo'n moment probeer ik niet gefrustreerd te zijn. Ik heb iets nieuws geleerd: “zo moet het in ieder geval niet”. Dit is niet de weg. Dus de volgende keer pak ik het anders aan. Tot we tot een manier komen die werkt. En de weg naar een duurzame wereld zo steeds beter wordt uitgetekend.