21 november 2017

Levenskwaliteit bevorderen doen we samen

Tijdens mijn stage bij Primum, waar ik dit jaar aan begon, kon ik aan de slag met een heel tof onderwerp: de toepassing van levenskwaliteit (1) in de bebouwde omgeving. Dit houdt in dat we niet alleen bekijken hoe we negatieve kenmerken (op het gebied van imlieu en gezondheid) uit de bebouwde omgeving weg kunnen nemen, maar ook hoe we omgevingen realiseren waar (fysieke) kenmerken een bijdrage leveren aan de levenskwaliteit van eindgebruikers. Een onderwerp dat goed aanlsuit bij mijn eigen visie op duurzaam bouwen. Ik ben er namelijk van overtuigd dat we met zijn allen eigenlijk zat slimme en mooie oplossingen hebben om de wereld beter en gezonder in te richten, we hoeven het alleen maar te doen! Maar daar zit nou juist vaak de crux. Want als we zoveel oplossingen hebben, waarom passen we die dan niet altijd toe?

 

Om de levenskwaliteit van eindgebruikers mee te nemen in een bouwproject moet men eerst weten welke maatregelen men in het project kan nemen. Daar zijn gelukkig talloze interessante voorbeelden van. Wist je bijvoorbeeld dat het écht wetenschappelijk bewezen is dat zich op natuur het herstellen van stress sterk bevorderd? Is er geen ruimte voor het verwerken van groen in het project, dan kunnen zelfs plaatjes vna de natuur een bijdrage leveren (2). Of wist je dat er tegenwoordig enorm veel vlimme manieren zijn op energie op te wekken? Zo lukt het een start-up uit Wageningen zelfs om energie uit planten te halen (3)!

 

Tijdens mijn stage mocht ik er getuigde van zijn dat de toepassing levenskwaliteit in bouwprojecten echt begon te lopen. Zo adviseerde Primum bij een adviesopdracht met betrekking tot de ontwikkeling van een gebied in Oost-Nederland over hoe de levenskwaliteit van toekomstige eindgebruikers door het toepassen van slimme maatregelen echt bevorderd kon worden. De methode lijkt tal van voordelen te hebben, niet alleen voor de eindgebruiker maar ook voor de ontwikkelaar. Toch wordt er in het gros van de bouw- en ontwikkelprojecten niet nagedacht over de levenskwaliteit van de eindgebruikers. Ik kon het niet nalaten om me te blijven afvragen, waarom?

 

Om meer inzicht te krijgen in deze "waarom" ben ik gaan praten met een aantal betrokkenen in de bouwsector. Bijvoorbeeld met een directeur van een vastgoedbedrijf, maar ook met een annemer en een aantal vastgoedontwikkelaars. Maatregelen hebben wij namelijk wel klaarliggen. Maar wat is er nodig om de implementatie van levenskwaliteit echt op grote schaal uit te rollen?

 

Duurzaamheid is namelijk allag geen technisch vraagstuk meer, maar sociaal en beleidsmatig. Ook in deze kwestie blijkt dit het geval. Uit de gesprekken bleek namelijk dat het van groot belang is dat levenskwaliteit altijd geld kost en/of niets oplevert, kunnen worden weggenomen door met goede (praktijk)voorbeelden te komen. Dit kan enorm insprirerend werken. Een eerste stap is namelijk dat betrokkenen de keuze maken om iets met levenskwaliteit te doen. Als mensen nog niet zo goed begrijpen waarom ze levenskwaliteit in de eerste plaats zouden toepassen besteden we ook niet veel aandacht aan goed uitgedachte maatregelen. Gelukkig werkt Primum hard om het concept levenskwaliteit te promoten.

 

Maar, als die keuze voor levenskwaliteit eenmaal is gemaakt, is het simpelweg aanleveren van maatregelen nog niet altijd voldoende. Het toepassen van deze aanpak vraagt om nieuwe benaderingen. Er moet bijvoorbeeld goed nagedacht worden over het moment in het bouwproces dat de maatregel geïntroduceerd wordt. Hierbij lijkt te gelden, eerder is altijd beter. Werken aan levenskwaliteit vraagt ook om andere samenwerking tussen betrokken partijen. Simpele maatregelen als het goed uitzuigen van ventilatiesystemen voor ingebruikname vragen bijvoorbeeld om een andere werkwijze van de medewerkers op de bouwplaats. Dit soort zaken met goed en tijdig gecommuniceerd worden. Tegelijkertijd kunnen annemers aanschuiven om met hun praktijkkennis mee te denken over het juist toepassen van levenskwaliteit in projecten. Het is van belang dat alle neuzen dezelfde, duurzame, kant opstaan. Zoals een aannemer in een interview meegaf, als de medewerkers op de bouwplaats weten dat ze aan een toonaangevend duurzam project meewerken zullen zijn ook eerder geneigd zijn zelf na te denken of ze in hun dagelijkse werkzaamheden nog een extra stapje kunnen nemen om hier aan bij te dragen.

 

Voordat we met zijn allen daadwerkelijk bouwen aan levenskwaliteit zijn er nog heel wat veranderingen in mind-set en in processen noodzakelijk. Ik heb er echter de volste vertrouwen in dat we die verandering met zijn allen kunnen gaan bewerkstelligen. Als inmiddels adviseur bij Primum krijg ik de kans om hieraan mee te wekren. Een uitdaging die ik met enorm veel plezier tegemoet ga!

 


[1] Zie voor meer informatie: https://www.volkerwessels.com/nl/projecten/detail/levenskwaliteit

[2] Zie: Vries, S. de, J. Maas & H. Kramer, 2009. Effecten van nabije natuur op gezondheid en welzijn; mogelijke mechanismen achter de relatie tussen groen in de woonomgeving en gezondheid. Wageningen, Wettelijke Onderzoekstaken Natuur & Milieu, Wotrapport 91.

[3] Zie: http://www.plant-e.com/