12 maart 2020

Strategie ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

IenW heeft haar Strategie ‘Naar klimaatneutrale en circulaire rijksinfrastructuurprojecten’ gepubliceerd en daarbij hun ambitie bekend gemaakt om in 2030 volledig klimaatneutraal te zijn en circulair te werken. Primum is trots om hierbij betrokken te zijn geweest. Ons werk heeft input geleverd voor ambitieus beleid dat duurzaamheid voorop stelt!

Hieronder lichten we toe wat de Strategie inhoudt en wat onze bijdrage hieraan precies is geweest.

De ambities van IenW

De lat is hoog gelegd, wat laat zien dat IenW de voorbeeldrol van het overheid op beide thema’s serieus neemt. 

Klimaatneutraal betekent in de Strategie geen CO₂-uitstoot in de gehele GWW keten, dus ook door opdrachtnemers en ketenpartners. Dit klimaatdoel ligt hoger dan de landelijke (en internationale) ambitie van 49% reductie in 2030 t.o.v. 1999. Voor circulair werken is de ambitie dat primaire grondstoffen worden gehalveerd en materiaalstromen worden hergebruikt aan het eind van hun levensduur, met zo min mogelijk afval. In beide gevallen vragen deze ambities om veel innovatie in de markt, zowel technologisch (bv. materiaalinnovaties, levensduurverlenging) als in proces (bv. adaptief/modulair ontwerpen, onderhoud verbeteren).

De Strategie in een notendop

De Strategie is nog geen volledige blauwdruk, maar het geeft de markt en decentrale overheden een duidelijke richting over de toekomst van GWW-projecten. Duurzaamheid wordt de norm en potentiele opdrachtnemers kunnen steeds strengere duurzaamheidseisen in aanbestedingen verwachten. Niet alleen eisen, maar ook beloningen! Samenwerking met andere partijen zal echter noodzakelijk zijn als IenW de gestelde doelen wil gaan halen. Opdrachtnemers die innovatieve oplossingen bieden met aantoonbaar lagere milieukosten kunnen tevens gunningsvoordeel in aanbestedingen verwachten.

De eerste stap van de Strategie heeft IenW al genomen, met name het opstellen van een “feitenbasis” waarin zowel de impact van haar projecten op energie en CO2 en op materiaal in kaart werd gebracht. Primum is gevraagd om deze feitenbasis van de Strategie tot stand te brengen. De volgende stap is het komen tot routekaarten per transitiepad, waar nieuwe kaders, contractvormen en werkwijzen aan bod zullen komen, maar dat deel van de Strategie moet nog worden uitgewerkt.

IenW heeft de verschillende soorten infrastructuur gecategoriseerd en onderverdeeld in acht transitiepaden*. Voor elke transitiepad wil IenW onderzoeken wat daar te halen valt dat bijdraagt aan de overkoepelende ambities. Door in transitiepaden te denken is het mogelijk om naar specifieke kenmerken van de verschillende GWW-werksoorten en de bijbehorende functies te kijken. Dit in plaats van een allesomvattende aanpak te hanteren, bijvoorbeeld per netwerk of type materiaal, waarbij kansen over het hoofd zouden kunnen worden gezien.

Waarom een feitenbasis?

Om een transitie uit te stippelen biedt een feitenbasis een goede start. Een feitenbasis is met andere woorden een nulmeting, die een beeld geeft van wat de huidige stand van zaken is. Wat betreft CO2-uitstoot, is het mogelijk om inzicht te verkrijgen in het energieverbruik en de uitstoot in verschillende levenscyclusfases: van winning en productie tot transport en aanleg, tot sloop en einde levensduur. We hebben ook naar materiaalgebruik gekeken, waardoor een goed beeld ontstaat van de type grondstoffen en de verwachte circulariteit per soort werkzaamheden.

Zo hebben we CO2-uitstoot en materiaalstromen zo gedetailleerd mogelijk in kaart gebracht. Dit inzicht kan nog vergroot worden door koppeling van beide analyses, waardoor het mogelijk is op zoek te gaan naar maatregelen die kansrijk zowel voor energiereductie als circulariteit tegelijk kunnen zijn.

De meerwaarde van een feitenbasis op een rij

Naast een basis voor het meten van gegevens in het algemeen, kent een feitenbasis echter vele andere voordelen. Een feitenbasis biedt meerwaarde voor andere (strategische) doelen zoals:

  • Inzicht in welke werkzaamheden en materialen de grootste impact hebben;
  • Een uitgangspunt voor het bepalen van realistische doelstellingen;
  • Basis voor het monitoren én het continu verbeteren van de datakwaliteit;
  • Onderbouwd raamwerk voor het stellen van prioriteiten in maatregelen en innovaties.


Heeft jouw organisatie ook behoefte aan een feitenbasis of ben jij benieuwd naar hoe Primum jouw organisatie kan helpen bij de voorbereiding om duurzaamheid in aanbestedingen goed en succesvol in te vullen? We helpen je graag! 

* IenW onderscheidt de volgende transitiepaden: 1. Droog grondverzet en overige mobiele werktuigen (RWS)  2. Kunstwerken (RWS)  3. Kustlijnzorg en vaargeulonderhoud (RWS)  4. Wegverharding (RWS)  5. Bovenbouw spoor (ProRail)  6. Energievoorziening (ProRail)  7. Grondverzet en inzet materieel (ProRail)  8. Kunstwerken en overig materiaal (ProRail).