22 januari 2019

Tiny Forests, big impact

Twee Primaten zijn begonnen aan een persoonlijk duurzaamheidsproject.  Christine Wortmann en Esmeralda Hemelaar willen zo de wereld een klein (of een groot!) beetje beter en duurzamer maken. Vandaag het tweede bericht van Christine! Lees hier nog eens terug waarover deze projecten zullen gaan. Vandaag deel 3 van Christine als stadsecologe.

Het leukste mailtje wat ik afgelopen jaar kreeg had de volgende aanhef: "Beste aanstaande Tiny Forest onderzoeker…" Vanaf 2019 mag ik als vrijwilliger officieel deel uitmaken van het Tiny Forest onderzoeksteam. Stiekem komt mijn kinderdroom om boswachter te worden dus toch nog een klein beetje in vervulling. Wat is een Tiny Forest, waarom steek ik graag mijn vrije tijd in dit initiatief, en waar willen we dan precies onderzoek naar doen?

Wat is een Tiny Forest?

"Een Tiny Forest® is een dichtbegroeid, inheems bos ter grootte van een tennisbaan (200 m2). Dit bos is niet alleen een prettige plek voor vlinders, vogels, bijen en kleine zoogdieren, maar ook voor mensen. Kinderen leren in het buitenlokaal over de Nederlandse natuur en buurtbewoners ontmoeten elkaar op een prettige en gezonde plek."

Een Tiny Forest is meer dan alleen een minibos. Het wordt aangeplant volgens een speciale methode, de Miyawaki-bosbouwmethode, die verschillende lagen en soorten mengt om te komen tot een bos wat supersnel groeit. Ook zijn er belangrijke sociale kenmerken, zoals dat buurtbewoners en kinderen betrokken zijn bij de aanplant en dat er gelegenheid is om het bos te gebruiken als ontmoetingsplek of voor buitenlessen. Na drie jaar zijn de Tiny Forests self supporting. De eerste paar bosjes zijn al gerealiseerd, en in 2021 moet Nederland er honderd tellen. Dit fragmentje laat een mooie timelapse zien van de groeisnelheid: https://youtu.be/MDSlft037gk

Waarom ben ik hier zo'n fan van?

Zoals een collega pas aan mij vroeg: 'Wat is er dan zo bijzonder aan een Tiny Forest?'. Allereerst vind ik het mooi dat deze manier van aanplant niet alleen focust op kwantiteit van groen, maar juist ook op kwaliteit: het toepassen van een diversiteit aan soorten die zelf ook weer zorgen voor meer biodiversiteit. Naast deze natuurlijke kwaliteit wordt bovendien ook gekeken naar sociale kwaliteit: wat is de impact van deze natuur op ons?

                                                             Why not assist nature to take over? - Shubhendu Sharma
 
Daarnaast wordt hiermee de tegenstelling tussen de ‘stad’ en het ‘bos’ doorbroken. Vaak worden deze gezien als tegenpolen: natuur en stad zijn mutually exclusive. Een Tiny Forest laat zien dat natuur in de stad, natuur én de stad, mogelijk is. Dat je deze fysieke en mentale afstand van mensen tot de natuur sterk kunt verkleinen. Dit is natuurlijk niet alleen een eigenschap van Tiny Forests; er zijn veel andere mogelijke toepassingen van groen die ook dit effect hebben, zoals bijvoorbeeld stadslandbouw.
 
Tot slot spreekt de manier waarop dit concept in Nederland wordt uitgerold mij erg aan, omdat het goed aansluit bij iets wat we bij Primum heel belangrijk vinden: zuiverheid van beloften. Er wordt actief onderzoek gedaan om de effecten van deze methode in de Nederlandse praktijk te meten, om de beloften uit de theorie wetenschappelijk te kunnen onderbouwen of bijstellen. Daarnaast wordt alle kennis gedeeld, en is de methodiek voor iedereen beschikbaar. Tegelijkertijd is men ook kritisch op wat wel en niet een Tiny Forest mag heten, en moet er sprake zijn van echte impact: de sociale dimensie mag niet ontbreken, en er moet sprake zijn van extra groene ruimte, niet van vervanging van iets bestaands.

Wat ga ik precies doen als onderzoeker?

Wageningen Environmental Research en het IVN onderzoeken de komende jaren het effect van deze minibossen op de verscheidenheid aan planten en dieren in vijf Tiny Forests in de steden Almere, Delft, Ede, Utrecht en Zaanstad. Samen met een grote groep vrijwilligers zullen zo de flora en fauna, de effecten op de luchtkwaliteit, waterberging en zomerse hitte in de stad onderzocht worden. Ik mag als vrijwilliger deel uitmaken van dit onderzoeksproject.

Wordt vervolgd

In februari krijg ik een speciale training van Wageningen Environmental Research over hoe ik planten en dieren kan herkennen en monitoren. Daarna ga ik elke maand een onderzoeksronde uitvoeren in 'mijn' Tiny Forest in Utrecht. Tegen die tijd vertel ik hier graag meer hoe dit in zijn werk gaat en wat ik tegenkom in deze echte urban jungle. Wordt vervolgd!